Jaren geleden werkte ik als consultant voor een rekruteringsbureau. Ik had een verkennend gesprek met een potentiële klant die iemand zocht en dus overliepen we het gewenste profiel.

Ik was net 28, mijn gesprekspartner, de CEO van het bedrijf, een eind in de 50. Hij wilde in elk geval niemand boven de 40, zei hij. Toen ik de relevantie van dit criterium bevroeg, sloeg zijn antwoord me met verstomming: hij wou geen veertiger omdat die geschiedenis mee zouden dragen. Ik wil hier geen  damaged goods, zei hij. Mijn mond viel bijna open. Damaged goods … Hadden we het net niet over mensen …?

Kwetsbaarheid

Brenda Froyen schreef een boek, ‘Kortsluiting in mijn hoofd’. Na de geboorte van haar derde kind tuimelde ze in een kraambedpsychose en daarover schreef ze dus dat boek. Zo’n boek is een ‘major coming out’, zoals mijn blog over de zelfmoord van mijn vader. Je toont een heel kwetsbaar stukje van jezelf en plots wordt dat toch heel eng. Ik voelde me in mijn blootje staan. Hoe zouden mensen reageren? Zouden ze me anders zien? Anders met me omgaan? Ik begrijp de zenuwachtigheid wel.

Alles lijkt perfect bij de anderen

We leven in een tijd van perfectie of doen flink ons best die illusie te creëren. Geen kromme komkommer, geblutste appel of scheve wortel te vinden in de supermarkt. De foto’s in een magazine zijn niet echt. En toch koesteren we de illusie van perfectie of we ergeren ons aan de vermeende perfectie van anderen. Als het om psychische aandoeningen gaat, zoals burn-out, depressie, psychose of verslaving zit het helemaal ‘mis’. Omdat we plots de ander niet meer kunnen inschatten. Onze hersenen zeggen ‘gevaar’. Werkgevers nemen het risico liever niet. Sommige verzekeringsmaatschappijen sluiten psychische ziekten ook expliciet uit in hun contracten. Alsof we niet willen weten dat 38% van de Europeanen ooit een ernstige psychische aandoening doormaakt.

Je staat niet alleen in je blootje

Zo’n coming out is spannend, maar je staat niet alleen in je blootje. Er zijn nog anderen die ook het gevoel hebben naakt rond te lopen. Ieder heeft zijn eigen ‘naaktheid’. Bij de een een jeugdtrauma, bij de ander een ziekte, of een verlies. Zolang jij je niet toont, tonen de anderen zich ook niet. En toch doen we allemaal alsof er niets aan de hand is maar verlies je ook het contact met je omgeving. Ik kreeg hartverwarmende reacties op het artikel dat ik deelde, tot dusver geen rare.

Het oordeel van de ander bepaalt jouw waarde niet

Onze camouflage is een bescherming tegen het soms scherpe oordeel van anderen, want dat kan kwetsend zijn. Niemand wil afgeschreven worden als ‘damaged goods’ of doorgaan voor ‘niet goed in haar hoofd’ of ‘gek’. Maar wil je wel contact met mensen die jou zomaar wegschrijven …? Het oordeel van de ander bepaalt jouw waarde niet. Die bepaal jij zelf. ‘Echte vrienden’ zijn niet zij die ‘deze status delen en gedurende een half uur op hun profiel laten staan’, ‘echte vrienden’ zijn er in je moeilijke uren, of als je zegt dat het even niet goed met je gaat, of komen op bezoek in het ziekenhuis. Er is helaas nog veel vooroordeel, en niet op z’n minst op de werkplek. Maar ook daar bepaal je wie jou kan raken. Er zijn veel werkplekken, jij hebt altijd nog de keuze. Er is ook nog werk in onze maatschappij. Zoals het niet uitsluiten van mensen met een ‘verleden’ uit verzekeringscontracten.

Deze spreuk las ik laatst op Facebook: “People are made to be loved, 
Things are made to be used. 
The reason the world is in chaos, 
is because things are being loved 
and people are being used.”

Mensen zijn geen ‘damaged goods’, het zijn levende wezens met een verhaal. En dat maakt hen net sterk en boeiend.

Zeg er maar wat van