Ik ben van de lijstjes. Orde op papier geeft overzicht in mijn hoofd. Zo vergeet ik geen boodschappen en stel ik makkelijker prioriteiten. Als het om eten gaat, verlies ik vaak uit het oog wat ik allemaal eet op een dag. Als ik dan een lijstje ga bijhouden, snap ik ineens waar dat ene kilootje vandaan komt.

Voeding als religie

Laatst las ik een artikel in de Volkskrant getiteld ‘Voeding is religie geworden‘. De auteurs hebben de afgelopen twee jaar een wekelijkse rubriek geschreven getiteld Beter/Eten. Samen met de vijfentwintig voedingswetenschappers die hen die afgelopen honderd artikelen van input voorzagen, komen zij tot een interessante conclusie: steeds meer mensen hangen ideeën over voeding aan met een overtuiging die sterk neigt naar religieus fanatisme. Deze mensen zijn, zo lijkt het, in te delen in twee groepen:

Groep 1: Gij zult

De ene groep predikt de overtuiging dat je iets absoluut moet eten. Denk aan superfoods als gojibessen, chiazaad, tarwegras, rauwe cacao, kaneel, hennepzaad, kokosvet en natuurlijk boerenkool. Met een kleine zoektocht in Google wordt deze lijst al snel veel langer, maar de boodschap is steeds dezelfde: deze zaken mogen absoluut niet in je dieet ontbreken als je gezond wilt worden en blijven. De werking is niet wetenschappelijk aangetoond, maar de ervaring van trouwe gebruikers leert: “bij mij werkt het”.

Groep 2: Gij zult niet

De andere groep verspreidt de overtuiging dat je iets absoluut niet mag eten. De no-go’s zijn bijvoorbeeld suiker, koolhydraten, gluten, melk en E-nummers. Bedenk dat deze mensen geen diabetes, coeliakie, lactose-intolerantie of een allergie hebben. Zij hebben geen medische reden om deze voedingsstoffen te laten staan. Toch volgen zij het devies trouw en kunnen ook zij daarom melden: “bij mij werkt het”.

Bij mij werkt het niet

In de praktijk kom ik dagelijks een derde groep tegen. Zij vertellen mij dat ze gezond leven, voldoende bewegen, eten wat goed is en laten staan wat slecht is. Toch plukken zij niet de vruchten van hun goede gedrag. Ze hebben nog steeds overgewicht, hoge bloeddruk, hoge bloedsuikers of een hoog cholesterol. Alleen een aflaat in de vorm van pillen kan hen helpen.

Wees eerlijk

Alle drie deze groepen zou ik eens het volgende willen laten proberen: wees eerlijk tegen jezelf. Als jij ervaart dat je gezonder bent geworden door het eten van één specifiek voedingsmiddel, is dat dan echt het enige dat je hebt veranderd? Als jij voelt dat je fitter bent geworden omdat je één voedingsstof uit je dieet hebt geschrapt, ben je dan verder helemaal hetzelfde blijven eten? Als jij medicijnen nodig hebt om gezond te blijven terwijl je wel gezond eet en voldoende beweegt, ben je dan echt eerlijk tegen jezelf? Ik kan oprecht verbaasd zijn over wat mijn weegschaal aangeeft, tot ik eens ga opschrijven wat ik allemaal eet op een dag. Dan realiseer ik me dat die reep chocolade toch niet zomaar in een lege wikkel veranderd is (en die tweede en die derde ook niet). Als ik het niet opschrijf, sluipen dat soort dingen er ongemerkt in.

Meten is weten

Om grip te krijgen op je eigen gezondheid (of het gebrek daaraan) hoef je geen wetenschapper te zijn. Wees eerlijk en schrijf eens op wat je werkelijk allemaal in je mond stopt (en dan bedoel ik ook echt alles). Schrijf ook eens op wanneer je beweegt en wat je vroeger at en bewoog (voor je grote verandering). Misschien ga je verbanden zien waarmee je jouw eigen fitheid kunt beïnvloeden, zonder je vast te bijten in één harde overtuiging, of je machteloos te voelen omdat gezond leven bij jou niet lijkt te werken. Word je eigen onderzoeker en vind de leefstijl die bij jou past.

Ik hoor graag over jouw ervaringen met voeding. En… ben jij altijd eerlijk over wat je eet?

Zeg er maar wat van