Vrouwen zijn bang voor feminisme. Dat is jammer. Zonder feministen waren we nu nog steeds eigendom van mannen, verstoken van goed onderwijs en als we wilden werken gedoemd tot een kinderloos bestaan. En nog is er veel te verbeteren.

De actrice Halina Reijn vindt haar feministische opvoeding mislukt. Ze is te vrouwelijk. Dat is het beeld van feministen. Vrouwen in vormeloze kleren, die zonder bh en lippenstift ten strijde trekken tegen de mannen. Als vrouwen een mening hebben over de oneerlijke verschillen tussen mannen en vrouwen, verontschuldigen zich met de opmerking “ik ben geen feminist hoor”. Feminist is een scheldwoord.

Heb jij een vagina?

Ik stift mijn lippen, ik draag graag jurken en laat mijn lekke fietsband door mijn echtgenoot plakken. En toch ben ik feminist. “Heb jij een vagina en wil je er iets over te zeggen hebben?”, vraagt Caitlin Moran, zelfverklaard feminist, de lezers van haar boek How To Be A Woman. Wie tweemaal “ja” antwoord is een feminist. Ik heb een vagina en ik wil er iets over te zeggen hebben. Dat is dan duidelijk.

Feminisme ook nodig in Nederland

Feminisme gaat over gelijke rechten en gelijke kansen. Wie dacht dat dat in Nederland al een beklonken zaak is, heeft het mis. Vrouwen in Nederland verdienen minder, gemiddeld zo’n 18%. Vrouwen werken minder uren betaald, vooral als ze kinderen hebben. Vrouwen zijn slecht vertegenwoordigd in topfuncties in het bedrijfsleven, in de politiek en in de wetenschap. Het percentage vrouwen in managementfuncties, is in Nederland ongeveer net zo laag als in Saoedi-Arabië.

Dus vrouwen blijven achter, is dat erg?

Ja, vrouwen werken net zo hard, zijn net zo slim en waardevol als mannen op de werkvloer. Het lagere salaris komt deels door sectoren waar ze in werken. Zorg, onderwijs en welzijn betalen slechter dan de beroepen waar mannen in oververtegenwoordigd zijn. Als het aandeel vrouwen in een sector toe neemt, neemt de status en het salaris af. Noem mij één sector waar vrouwen oververtegenwoordigd zijn en de salarissen meer dan gemiddeld hoog.

Ja, vrouwen werken deeltijd omdat de kinderopvang slecht geregeld is. In landen waar de kwaliteit van de kinderopvang hoog is en de kosten laag werken vrouwen meer. Toeval?

Ja, door afwezigheid van vrouwen in topposities hebben zij minder in de melk te brokkelen. Dat is erg, want de belangen van de vrouwen blijven buiten beeld. Neem de gezondheidszorg: de kennis van artsen over het vrouwelijk lichaam schiet te kort. Bij ontwikkeling van behandelingen is het mannelijke lichaam het uitgangspunt. Vrouwen betalen net zoveel zorgpremie en krijgen daar niet hetzelfde voor terug. Was dat ook gebeurd als vrouwen het al eeuwen voor het zeggen hadden gehad in de medische wetenschap, de politiek en de farmaceutische industrie?

Handelingsonbekwaam

Tot 1956 waren gehuwde vrouwen handelingsonbekwaam. Als je trouwde had je een man nodig om juridische contracten af te sluiten. Ambtenaren verloren hun baan. Marietje van Winter, 87 jaar en hoogleraar vertelt in de serie Seksisme en wetenschap, dat zij nooit getrouwd is. Een huwelijk betekende het einde van haar wetenschappelijke carrière. Geen man hoefde die keuze te maken.  Zo kort geleden, 1956, mijn moeder is nog voor die tijd geboren.

Nog korter geleden, tot 1990 hadden bedrijven het recht gehuwde vrouwen uit te sluiten van pensioen. Dat gebeurde ook op grote schaal. Gehuwde vrouwen werden onderhouden door hun man. Dat was tot 1990 nog de norm.

Bang om feminist te zijn

Een feminist steekt haar hoofd boven het maaiveld uit. Ze heeft een mening die afwijkt van het gangbare, ze wil verandering en ze wil vooral gehoord en gezien worden. Dat zijn vrouwen niet gewend te doen. Dat is de maatschappij niet gewend van vrouwen. In het boek Playing Big verklaart Tara Mohr waarom vrouwen liever op de achtergrond blijven. Het leven van vrouwen is eeuwenlang afhankelijk geweest van sociale acceptatie. Leven volgens de gangbare norm. Zonder acceptatie liep hun leven letterlijk gevaar. Op veel plekken in de wereld is dat nog steeds zo. Ik ben ook geen held. Ik denk ook heel vaak, ach laat maar zitten, mijn leven is prima zo. Totdat ik de feiten weer onder ogen zie.

Klappen krijgen

Wie zijn hoofd boven het maaiveld uitsteekt, kan klappen verwachten. Brené Brown schrijft hoe hard de kritiek was op haar uiterlijk, nadat haar TED talk verscheen. Vrouwen houden hun mond, en als ze dat niet doen, zullen ze dat weten ook. Hun kont is te dik, hun decolleté te diep of hun schoenen te tuttig. Ze zijn een bitch of een slechte moeder. Hoe dan ook is de kritiek bedoeld om hen te kwetsen niet om een volwassen discussie aan te gaan over haar boodschap. Daar moet je maar tegen kunnen.

Vrouwen met lef

De ongelijkheid zit zo diep geworteld in onze genen en cultuur dat feminisme geen overbodige luxe is. We hebben vrouwen nodig die durven. We hebben moeders nodig die beseffen dat zij de cultuur kunnen doorbreken voor hun dochters. Elke kleine bijdrage helpt. Bewust te zijn van je eigen normen en je eigen angsten. Het onderwerp bespreek maken. Uitspreken dat je een feminist ben. Met of zonder gestifte lippen.
Ik wil dat mijn dochter later zegt: “ik ben opgevoed door een feminist en dat is goed gelukt.”

2 reacties

Zeg er maar wat van