Vind jij ‘crashen’, er onderdoor gaan, iets voor zwakkelingen? Mis! Burn-outs en depressies komen meer voor bij mensen die sterk lijken. Die maar blijven doorgaan ook al zegt hun lijf wat anders.

Sterk zijn is een voordeel

Ik beschouw mezelf als een ‘sterk’ iemand. Anderen zeggen me dat ook vaak. En dat heeft natuurlijk zo z’n voordelen. Wie lang kan doorgaan, krijgt ook gewoon meer gedaan. Als je marathons loopt, is uithouding een ‘must’ en veel huishoudens hebben wel wat van een marathon. Veel werkplekken ook trouwens. Of je nu werkt voor een baas of voor jezelf, lang door kunnen gaan en veel werk kunnen verzetten is een voordeel. Het maakt je ook betrouwbaar: andere mensen kunnen altijd bij je terecht, je geeft niet snel op en je zegt niet snel nee.

Maar sterk zijn is ook bedrieglijk

Ook een marathonloper kan niet eindeloos doorgaan. Iedereen weet dat het belangrijk is dat je je eigen grenzen kent, maar toch is dat niet voor iedereen vanzelfsprekend. Ik kom in mijn coachingspraktijk hele knappe mensen tegen die geen idee hebben waar hun grenzen liggen of hoe ze ermee om kunnen gaan. Hoe ze op tijd ‘nee’ of ‘stop’ kunnen zeggen en hoe ze ervoor kunnen zorgen dat andere mensen die nee ook accepteren. Anders ga je toch weer over je grenzen heen en kom je weer in de risicozone terecht.

Het is zo herkenbaar. Als dubbele burn-out overlever ken ik het risico van het negeren van de signalen van je lijf als geen ander. Op een gegeven moment schreeuwt elke vezel in je lijf om rust. Maar dat lukt dan niet: te druk of je gunt het jezelf niet. Schuldgevoel zit in de weg. Het gevoel dat je altijd nog iets ‘moet’. Of je herkent de signalen niet voor wat ze zijn. Dat is een leerproces. Daardoor merken anderen het ook niet altijd als het je teveel wordt. Sterk lijken is bedrieglijk, het is vaak anders dan het lijkt.

En dan baal ik van mezelf

Waarom altijd de sterke zijn… Waarom gun ik het mezelf niet om dat kwartiertje te rusten tijdens de middag? Of waarom zeg ik niet vaker ‘nee’? Waarom zien anderen het niet als ik hulp nodig heb of waarom geloven ze me niet als ik ‘stop’ zeg? Waarom bewaak ik mijn grenzen niet beter?

Laatst ontmoette ik een hele sterke dame die de zorg voor haar gehandicapte dochter, haar zieke zus en nog een paar andere familieleden en vrienden op zich genomen heeft. Ze doet dat met liefde en stelt er weinig vragen bij. Ze aanvaardt al jaren dat anderen het te druk hebben. Ze heeft er niks aan, als mensen zeggen dat ze beter voor zichzelf moet zorgen. Of dat ze af en toe eens ’nee’ moet zeggen. Je kunt je zieke zus niet in de steek laten.

Sterk zijn is een talent. Maar om er niet mee in de mist te gaan, zijn er 3 dingen die sterke mensen moeten kunnen.

Ken je grenzen en bewaak ze

Als ik aan mensen die uit een burn-out klimmen vraag hoe laat ze op een normale werkdag stoppen met werken, blijven ze me het antwoord vaak schuldig. Of ik hoor ‘als het werk klaar is’. Als je geen duidelijke grenzen hebt, kun je ze ook niet bewaken. Bepaal je grenzen. Het staat je vrij er flexibel mee om te gaan, maar kies daar dan bewust voor. En wees realistisch. Over hoe lang dingen duren en over je eigen draagkracht.

Vraag en aanvaard hulp, vertrouw op anderen

Een paar weken geleden had ik een ongeluk waarbij ik een hersenschudding opliep. Dat wist ik niet meteen, ik wist alleen dat ik me helemaal niet OK voelde. Ik bleef doorgaan met mijn werk en verwachtte dat het stilaan toch beter met me zou gaan. Gewoon even doorbijten. Pas toen mijn collega erop stond dat ik een opdracht uit zou stellen, kon ik toelaten dat het echt niet ging. Dat vond ik erg confronterend. Waarom zo moeilijk doen over iets wat echt het beste voor je is? Vraag hulp en neem hulp ook aan als die geboden wordt. Geniet ervan.

Zorg voor jezelf

Probeer zo goed mogelijk te slapen, te eten, te sporten en te ontspannen. Gun jezelf ‘me’-time. Dat kan iets heel kleins zijn, bijvoorbeeld elke dag 5 minuten mediteren, of in het weekend een uurtje een boek lezen. Ik heb de gewoonte om voor het slapengaan 2 dingen te doen. Ik maak een lijst van drie dingen die die dag goed zijn gegaan of waar ik blij van ben geworden. En ik lees. Meestal geen grote literatuur, geen vakdingen, gewoon een luchtig verhaaltje dat ik me ongetwijfeld over vier maanden niet meer herinner. Maar ik slaap er goed door. Niet alleen topsporters moeten goed voor zichzelf zorgen, iedereen moet dat doen. Zo blijf jij als ‘sterk mens’ ook in topconditie.

En jij, hoe doe jij het?

Herken je je in het profiel van ‘de sterke mens’? Hoe ga jij om met het sterk moeten zijn? Welke tips wil je anderen geven?

3 reacties

  1. Fion

    Herkenbaar dit! Zat in 2007 een paar maanden knarsentandend op de bank. Hulp van een professional? Echt niet! Duh…naar de psych…ik… Daar ben ik veel te sterk voor. Totdat de wereld echt op testbeeld sprong en er bij mij een lichtje ging branden. Nu weet ik wel beter: kwetsbaar zijn is soms zoveel sterker.

    Beantwoorden
    • Els

      Hi Fion, inderdaad, zo zat ik ook ooit bij mijn huisarts. Helemaal leeg, op. De arts zei dat ik naar een psycholoog kon (ik ben zelf psycholoog nota bene) en ik vond dat verbluffend. Ben wel blij dat ik toen ging.

      Beantwoorden

Zeg er maar wat van