Uitstellen. Ik ben er een kei in. Het loopt als een rode draad door mijn leven. Het is niet slim, niet goed en ik wil het niet, maar waarom blijf ik het dan toch doen?

Het zijn vaak de kleine dingen in het leven: in bed blijven liggen totdat ik echt moet opstaan en daardoor altijd met haast en verwarde haren het huis uit ren, of het bezoekje aan de sportschool dat ik spontaan ‘vergeet’. Op dit moment kom ik thuis van het niet zo prettige baarmoederhalskankeronderzoek die ik al tijden… drie keer raden… heb uitgesteld. Als mijn BFF niet zo had gepusht, was het formuliertje nog steeds ‘kwijt’, ‘vergeten’ of  “Ja… euhm, ik werd opgebeamed door Star Trek en het ligt nog steeds ergens op een spaceship…”

Nu ik in een periode kom dat ik het leven ten volle wil ervaren (lees mijn vorige blog) en mijn smoesjes steeds meer als een science-fiction film klinken, merk ik dat het uitstelgedrag meer kwaad dan goed doet. Daarom stel ik mijzelf de vraag: ‘Waarom ben ik niet slim genoeg om met het uitstellen te stoppen?’

Nu doen is beter dan uitstellen… toch?

Het vreemde is dat ik ook positieve en leuke bezigheden uitstel. Ik wacht bijvoorbeeld met het schrijven van blogs tot de laatste minuut. Vlak voor een deadline krijg ik inspiratie en kan ik al mijn gedachtes en ideeën filteren. Alleen komt er dan een ander probleem om de hoek kijken: Madame de Perfectionist. Drang naar perfectie en uitstelgedrag betekent paniek, maar wanneer het lukt geeft het ook een adrenaline boost. Eigenlijk is uitstellen rationeel gezien gekkenwerk. Zo vaak heb ik voorgenomen om nooit meer uit te stellen. ‘Ik heb dit keer toch echt mijn lesje geleerd.’ ‘Ik zal mijn leven veranderen!’ en de klassieker: ‘Morgen, morgen wordt alles anders.’ Beloftes die ik de volgende dag bij het afgaan van de wekker natuurlijk weer verbreek.

Gevecht in je hoofd

Mindtools geeft drie overduidelijke oorzaken van uitstelgedrag: dingen die niet leuk zijn, niet georganiseerd zijn en tadaaaa… taken waardoor je je overweldigd voelt. Perfectionisten zijn vaak uitstellers en ik ben daar geen uitzondering op. Voordat ik ergens aan begin, ben ik in gedachten al bij stap 100. Ik word onzeker, weet vaak niet meer waar ik moet beginnen en zie door de bomen het bos niet meer.

Nog een grotere openbaring is dat er in onze hersenen een kat-en-muis spel afspeelt. Volgens de psychologie zijn wij geneigd naar ‘present bias’. Heb je jezelf wel eens afgevraagd waarom je het niet kon laten om die geweldige schoenen te kopen, ook al was je van plan het bedrag op de spaarrekening te zetten voor later? Een mens is altijd geneigd om te kiezen voor ‘beloningen’ die wij meteen ontvangen, in plaats van ‘beloningen’ die wij pas over een langere periode krijgen. Het blijft een gevecht in ons hoofd. Volgens you are not so smart.com, is het een gevecht waar wij niet zo veel aan kunnen doen. Wij zijn gewoon een beetje ‘dom’.

Gewoon doen!

De oplossing is simpel, maar daardoor niet minder moeilijk: gewoon doen! Starten, en gaan met die banaan. Toch moet ik eerlijk tegenover mijzelf zijn. Het is eigenlijk een vreemde gewaarwording, dat ik dingen die ik graag wil doen steeds vooruit schuif. Misschien is het eng, overweldigend en een risico. So what?! Gewoon doen betekent fouten maken, vallen en opstaan. Is het daarnaast een ramp wat taken uit te stellen? Alles uitstellen is niet goed voor een mens, maar altijd alles moeten doen is ook niet gezond. Creativiteit en dingen oppakken vallen of staan met vrijheid, en vrijheid begint in je geest. Mijn slagveld in mijn hersenen is zeker niet voorbij, maar het is hoog tijd om de dingen in mijn hoofd niet zo op te blazen. Wij zijn misschien te ‘dom’ om het systeem te veranderen, maar ‘slim’ genoeg om er omheen te werken. En… Madame de Perfectionist? Die stuur ik voortaan op vakantie!

Vertoon jij ook uitstelgedrag en/of wil je er meer over weten? Bekijk het onderstaande filmpje van youarenotsosmart.com en ontdek dat wij allemaal niet zo slim zijn.

Zeg er maar wat van