Op de fiets van Nederland naar Turkije. Presentatrice en cabaretière Funda Müjde gaat het doen. Zeven jaar geleden liep ze een dwarslaesie op bij een auto-ongeluk in Istanbul. De gordel redde haar leven, maar brak haar rug. Lopen kan ze niet meer. En nu wil ze op de fiets naar Turkije.

Ik ontmoet Funda in het revalidatiecentrum aan de Overtoom in Amsterdam. Als ik binnenloop in het restaurant zit ze met haar rug naar mij toe. Maar ik herken haar meteen. Funda vertelt openhartig over wat haar bezighoudt. Wat is ze leuk! En wat straalt ze een kracht uit!

Participatiewet

Over twee weken vertrekt Funda op de fiets naar Turkije. “Ik heb keihard getraind om mijn conditie te verbeteren. Een paar keer per week fiets ik van de Zaanstreek naar Amsterdam. Bij het revalidatiecentrum doe ik aan krachttraining om mijn hartslag omhoog te krijgen,” vertelt Funda. “Ik heb veel moeten regelen voor mijn project en ik zoek nog steeds sponsors.”

Al die tijd ging Funda’s werk gewoon door en trad ze regelmatig op. Onlangs heeft ze ook nog een debattenreeks voorgezeten over de aankomende Participatiewet [de wet die banen moet creëren voor arbeidsgehandicapten bij reguliere werkgevers]. Funda is vaker dagvoorzitter geweest bij dergelijke conferenties. “Ik ben presentatrice en cabaretière. Ik word ingehuurd om met één van die petten commentaar te leveren. Toen werd ik zelf ineens invalide en behoorde ik opeens ook tot de doelgroep. Dat was ironisch, maar ook wrang. Maar ik ben nog steeds dezelfde mens met dezelfde vakkennis, dus ik werd toch weer gevraagd. Nu ben ik ‘dubbelzijdig’ ervaringsdeskundige.”

Naar Nederland

Funda MüjdeFunda Müjde is geboren in Turkije en getogen in Nederland. In 1964 kwam haar vader als arbeidsmigrant naar Nederland. Hij kwam hier om te werken en geld te sparen om daarna weer terug te gaan naar Turkije. Maar het sparen viel tegen. Hij liet zijn gezin overkomen, zodat zijn vrouw in Nederland kon werken en zijn kinderen hier naar school konden. Van een terugkeer is het – net als bij vele andere Turkse migranten – nooit meer gekomen.

Funda was zeven jaar toen ze naar Nederland kwam. Op jonge leeftijd weet ze al dat ze actrice wil worden. Haar carrière gaat haar voor de wind. Ze speelt in Zeg eens Aa, Medisch Centrum West, Goede Tijden Slechte Tijden en Vrouwenvleugel, en begint daarna met een eigen cabaretshow, Algemeen Beschaafd Turks. Ook schrijft ze jarenlang columns in De Telegraaf. Maar dan slaat het noodlot toe.

Dwarslaesie

Het ongeluk is nu zeven jaar geleden. De pijn en de angst die Funda toen had, kan ze nog goed terughalen. “Ik was bang en mijn zelfvertrouwen was geknakt. Niet alleen ik had dwarslaesie; het hele gezin had dwarslaesie. Mijn zoon was net 15 geworden en mijn dochter werd kort na het ongeluk 18. En dan besef je pas hoe jong 18 eigenlijk is.”

Aanvankelijk dachten de artsen dat Funda tot aan haar nek verlamd zou zijn. Toen ze in Istanbul op de intensive care lag heeft haar geliefde haar via de telefoon ten huwelijk gevraagd. “Hij wilde dat ik wist dat hij me nooit meer kwijt wilde, wat er ook van mij overbleef. Later hoorde ik dat de arts had gezegd dat als je op die manier een operatie in gaat, dat een positieve invloed heeft op het herstel.”

Een visioen

Funda is soms zo verdrietig dat ze niemand meer met haar verdriet wil lastig vallen; niet haar man, niet haar kinderen, niet haar vrienden. Ze mist het bewegen verschrikkelijk; het gebrek aan lopen en zwemmen, het niet meer kunnen gaan en staan waar je wilt. Toen ontdekte ze de Berkelbike, een speciale fiets op drie wielen, en er ging een wereld voor haar open. “Ik had mijn vrijheid terug en ik dacht alleen nog maar aan fietsen. En toen kreeg ik een visioen.”

Funda vertelt dat het dit jaar vijftig jaar geleden is dat haar vader naar Nederland kwam. “Ik moest denken aan De eeuw van mijn vader, het prachtige boek van Geert Mak, en ik dacht ineens ‘De halve eeuw van mijn vader’. Funda wil een fietstocht maken van Amsterdam naar Istanbul, de ‘omgekeerde’ route die haar vader vijftig jaar geleden naar Nederland aflegde. “Geert Mak is een vriend, dus ik belde hem meteen en vertelde hem over mijn plan om naar Turkije te fietsen in de halve eeuw van míjn vader. Hij vond het een geweldig idee natuurlijk.”

28 mei vertrekt Funda op de fiets naar Turkije, het land waar ze vandaan komt en het land waar ze zo graag komt. Dat doet ze in het jaar dat haar vader precies een halve eeuw geleden naar Nederland kwam en dat de Turkse migranten officieel 50 jaar in Nederland zijn. Rik Berkelmans van de Berkelbike staat haar bij. Haar man en zwager gaan ook mee; ze rijden met een (aangepaste) camper achter haar aan. “De reis geeft me het gevoel van vrijheid. En het is de pijn waard. Ik heb het gevoel dat ik met deze reis mezelf kan overwinnen.”

Wil je Funda steunen? Funda heeft de Stichting Bewegen is Leven opgericht. Met haar fietstocht vraagt Funda aandacht voor het belang van bewegen voor mensen met een dwarslaesie, maar ook voor mensen met overgewicht. Bewegen is Leven, voor iedereen.


Dit artikel is gebaseerd op een interview dat ik eerder had met Funda Müjde

3 reacties

Zeg er maar wat van