Tijdens mijn vakantie heb ik weer heerlijk een stapel boeken gelezen. Waaronder het boek “Tem je geest” van Ruby Wax. Zij is comédienne, bekend van tv, komt uit Groot-Brittannië en lijdt aan depressies.

Nieuwsgierig ben ik onder de Franse zon aan haar boek begonnen. Een beetje sceptisch ook. Zou dit het klassieke verhaal zijn van de clown die eigenlijk altijd somber is? Al snel werd ik gegrepen door het boek. Makkelijk leesbaar en met humor geschreven. Een combinatie van theorie over de hersenen en eigen ervaringen met depressiviteit. En eenvoudige tips op het gebied van mindfulness om je geestelijke gezondheid te verbeteren.

Een oude bromvlieg

Ruby blijkt haar tv carrière op een laag pitje te hebben gezet om te gaan studeren aan de Universiteit van Oxford. Dit deed ze nadat ze in behandeling was geweest in een psychiatrische inrichting in verband met haar depressies. Ze haalde haar master in mindfulness en heeft een speciale website opgezet voor mensen met een depressie en andere psychische problemen.

Ze beschrijft in haar boek hoe onze geest, altijd maar door jakkert en vol kritische gedachten zit. Die zeurende gedachten, die Ruby vergelijkt met een oude bromvlieg, waren in vroegere tijden handig voor de mensheid. Ze hielpen ons met overleven en waarschuwden ons voor gevaar. In de huidige tijd zijn de gevaren anders dan vroeger: spanningen, milieu rampen, economische malaise………We kunnen hier niet zo makkelijk voor vluchten. Overal hoor en lees je informatie over deze onderwerpen. We krijgen meer prikkels en ons leven is complexer geworden. Onze hersenen speuren daarnaast eerder naar negatieve informatie dan naar positieve. We worden aangetrokken door slecht nieuws. Als dat de hele dag in je hoofd rond maalt en je “moet” ook nog van alles van jezelf, kan dat ons gestrest, angstig of depressief maken.

Rust in je hoofd (terug) vinden

Ruby legt in het boek uit hoe je de cirkel van rondmalende gedachten kunt doorbreken. Ze vertelt dat je van de “doe stand” in de “zijn stand” kunt komen. Minder actie en gedachten, meer aanwezig zijn in het moment en daardoor rust vinden. Het blijkt dat, als je dit oefent, je nieuwe verbindingen en patronen in je hersenen aanlegt. Daardoor is het mogelijk om rust (terug) te vinden. Ruby legt precies uit hoe dit neurologisch werkt en geeft vervolgens simpele oefeningen uit de mindfulness. Iets proeven met aandacht bijvoorbeeld, of je ademhaling blijven volgen. En ook  als je niets met mindfulness hebt, heeft ze een aantal alternatieven in de aanbieding om meer rust in je hoofd te krijgen.

Luchtigheid én diepgang

De ontroerende eerlijkheid en onzekerheid van Ruby Wax zelf raakt me. Geen verhaal van een theoretische deskundige, maar een boek geschreven door iemand die open vertelt over haar eigen ervaringen met psychische problematiek. De titels van de eerste twee hoofdstukken: “wat is er mis met ons”, voor de normale gekken en “wat is er mis met ons” voor de gekke gekken, zijn een voorbeeld van de humor en de luchtigheid van het boek. De theorie over de werking van onze hersenen en de bewijzen voor de werking van mindfulness geven het boek een wetenschappelijke lading en daardoor diepgang. De schrijfster blijft kritisch en geeft eerlijk aan dat niet alles voor iedereen zal werken. Knap om een boek te kunnen schrijven dat grappig en ontroerend is,  informatie geeft over een kwetsbaar onderwerp als de geestelijke gezondheidszorg en dat daarnaast makkelijk leesbaar is.

Meer weten?

Nieuwsgierig geworden? Kijk even in de plaatselijke boekhandel of op bol.com. “Tem je geest”, Ruby Wax. ISBN 9789000334629. Uitgegeven bij Spectrum in 2013.

Zeg er maar wat van